HaberlerKitapBeyaz Gemi / Cengiz Aytmatov

Beyaz Gemi / Cengiz Aytmatov - Kitap Haberleri

Haftanın Kitabı; Beyaz Gemi / Cengiz Aytmatov...

+
-
Beyaz Gemi / Cengiz Aytmatov

Bu hafta, dünyaca ünlü Kırgız yazar Cengiz Aytmatov 'un Beyaz Gemi  adlı romanını inceledik.

Beyaz Gemi, bir semboller şaheseridir. Bu nedenle evet, bir görünen tarafı ve anlatımı vardır ama bir de semboller üzerine kurulmuş bir iç anlatımı vardır. Bu yazım şekli Aytmatov’un dehasını ve ustalığını gösterir.

Nitekim diktatörlüklerde, baskıcı sistemlerde insanlar fikirlerini açıkça dile getiremedikleri için hep semboller kullanırlar. Bu bazen bir türkü olur bazen bir destan bazense bir tek kelime.

Buna göre bir kere romanın adı bile bir mesaj taşır. Nedir? Ak Keme/Beyaz Gemi. Beyaz, özgürlüğün rengidir. Beyaz Gemi’nin yazıldığı devlet ise her şeyin kızıl olduğu, bir totaliter sistemdedir. Ayrıca gemi ve göl kavramları ‘gidebilmeyi, sonsuzluğu’ çağrıştırır.

Çocuğun adı yoktur. Çocuk, çocuktur. Bu anlamda hepimiz birer çocuk olabiliriz. Baskıcı rejimlerin ezip geçtiği, bir sayıdan ibaret gördüğü insanlardır çocuk. Nitekim Aytmatov yıllar sonra bir konferansında kendisini büyük bir ilgiyle dinleyen bir gencin söz alarak, ‘Beyaz Gemi’deki çocuk benim’ dediğini anlatır ve ekler, ‘Evet oydu ve hatta sadece o değildi, hepsiydi…’

Romanın kötü kişisi Oruzkul’dur. Bu isim Kırgız Türklerinde kullanılmaz. Manası Rus’un kuludur. Yani Rus’a kul olan… Aytmatov, totaliter bir rejimde açıkça yazamayacağı bir şeyi böyle ifade etmiştir. Ruslara kul olan tipler Orozkul gibilerdir. Sarhoş, rüşvetçi, kötü kalpli, milli ve manevi değerleri olmayan, kaypak kişiler. Hatta şu mesajı da verir. Orozkul’un çocuğu olmaz, yani soyu kesiktir. Yani, komünist sistemin de evladı olmayacak, tükenecek.

Mümin Dede ise Kırgız halkını temsil eder. İsimler tesadüf değildir. Mümin, inanan, inançlı demektir. Mümin Dede de, inançlı ve iyi bir insandır. Lakin güçsüzdür, değer görmez ve pasif iyidir. Bu nedenle Orozkul’un tahakkümünden kurtulamaz. Ancak torunuyla arasında bir kültür aktarımı vardır.

Isık Göl öyle küçük bir göl değil; bilakis Marmara Denizi'nin yarısı kadar bir göl. Karşı kıyısının görülmediği yerleri çok. Kırgızlar için bir deniz adeta. İşte oradaki baba motifi de beklenen bir kahramanı işaret ediyor. Umudun ona bağlandığı ama aslında var olup olmadığını bilinmediği bir kahraman.

En nihayetinde, ‘Onun iki masalı vardı. Biri kendisinindi ve başka kimse bilmezdi. Ötekini ise dedesi anlatmıştı ona. Sonra ikisi de yok olup gitti. Şimdi biz bunlardan söz edeceğiz.’ diye başlıyordu kitap. Efsanelerle sarılmış, mükemmel bir dönem eleştirisi.

Yaşasın çocuk...

YORUMLAR2 yorum
Yorumunuz başarıyla kaydedildi
mehmet levent kaya2 gün önce
yaşasın çocuk. cengiz aytmatov'un babası törekul dedemiz bir kahramandır. orusların liderleri ise tarihe çoktan alçak olarak geçti. yaşasın çocuk.
Behram2 gün önce
Çok güzel ve özel bir yorum...Kitabı okuyacaklar, hatta okuyanlar için çok yol gösterici bir metin...Elinize sağlık...
14 Ekim Pazartesi Samsun ve ilçeleri hava durumu SAMSUN HABER
14 Ekim Pazartesi Samsun ve ilçeleri hava durumu
Samsun'da Aşıklar bir hilalin etrafında bir arada olacakSAMSUN HABER
Samsun'da Aşıklar bir hilalin etrafında bir arada olacak
Samsun'un temsilcilerinden BAL'da Güzel HaftaSAMSUN HABER
Samsun'un temsilcilerinden BAL'da Güzel Hafta
Yıldırım düşmesi sonucu şehit olan asker toprağa verildiSAMSUN HABER
Yıldırım düşmesi sonucu şehit olan asker toprağa verildi

EN ÇOK OKUNANLAR

Ankara'da trafik kazası: 1 ölü, 3 yaralı Ankara'da trafik kazası: 1 ölü, 3 yaralıTrafik kazasına tespit tutanağı tutan sigortacıya otomobil çarptı Trafik kazasına tespit tutanağı tutan sigortacıya otomobil çarptıFreni patlayan tırdan atlayan sürücü ölümde kurtuldu Freni patlayan tırdan atlayan sürücü ölümde kurtulduCumhurbaşkanı Erdoğan Elif Güneri'yi tebrik etti Cumhurbaşkanı Erdoğan Elif Güneri'yi tebrik ettiGiresun'da fındık fabrikasında yangın çıktı Giresun'da fındık fabrikasında yangın çıktıAnkara'da trafik kazası: 1 ölü, 3 yaralı Ankara'da trafik kazası: 1 ölü, 3 yaralıTrafik kazasına karışan aracın mağazaya girme anları kamerada Trafik kazasına karışan aracın mağazaya girme anları kameradaGiresun'daki fabrika yangını kontrol altına alındı Giresun'daki fabrika yangını kontrol altına alındı14 Ekim Pazartesi Samsun ve ilçeleri hava durumu 14 Ekim Pazartesi Samsun ve ilçeleri hava durumuZabıta memurları ölümden döndü Zabıta memurları ölümden döndü
SIRADAKİ HABER