Uçak kiralama, bir hava aracını ekibiyle birlikte belirli bir uçuş için kullanmaktır. Seçtiğiniz şey koltuk değil, uçağın tamamıdır.
Uçak tipi ise konfor tercihi değil, iki sayının sonucudur: kaç kişi uçacak ve kaç kilometre gidilecek. Yanlış tip seçimi uçuşu uzatır veya gereksiz kapasite yaratır. Doğru seçim için üç bilgi yeterlidir: yolcu sayısı, kalkış ve varış noktası, bagaj hacmi. İşletme bu üç bilgiyle filodan uygun uçağı belirler. Kısa mesafede pervaneli uçak yeterlidir. Orta mesafede iş jeti devreye girer. Kıtalararası uçuşta geniş gövdeli uçak gerekir. Aşağıdaki bölümler her tipin sınırını gösterir.
Uçak Kiralama Nedir Ve Hangi Uçak Tiplerini Kapsar?
Uçak kiralama, tarifeli sefere bağlı kalmadan bir hava aracını belirli bir uçuş için kiralamaktır. Kiralama sözleşmesi uçağı, ekibi, bakımı ve sigortayı birlikte kapsar. Hizmeti veren şirketler Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü, yani kısaca SHGM tarafından ruhsatlandırılır. Ruhsat, uçağın ücret karşılığı yolcu taşıyıp taşıyamayacağını belirler.
Kiralamaya açık uçaklar üç ana gruba ayrılır. Pervaneli uçaklar kısa mesafeyi ve küçük pistleri hedefler. İş jetleri hızı ve orta mesafeyi hedefler. Geniş gövdeli uçaklar kalabalık grubu ve kıtalararası menzili hedefler. Aynı marka altında bu üç grubun hepsi bulunabilir.
Turboprop Uçak Hangi Uçuşlar İçin Uygundur?
Turboprop uçak, kısa mesafede ve küçük havalimanlarında en verimli seçenektir. Pervanesi jet motoruna bağlıdır, bu yüzden düşük hızda yüksek verim üretir. Genellikle 6 ila 9 yolcu taşır ve 1.500 kilometre civarında menzile ulaşır. Kısa pistlere inebildiği için varış noktasına en yakın alanı kullanır.
Bu tipin iki üstünlüğü vardır. Yakıt tüketimi jete göre belirgin biçimde düşüktür. Piste ihtiyacı azdır, çünkü kalkışı kısa mesafede tamamlar. Buna karşılık seyir hızı jetin altındadır. Üç saati aşan uçuşlarda zaman kaybı hissedilir hale gelir.
Hafif Ve Orta Sınıf İş Jetleri Nerede Devreye Girer?
İş jetleri, iki ile beş saat arasındaki uçuşların standart aracıdır. Hafif jetler genellikle 6 ila 8 yolcu taşır ve 2.500 kilometre dolayında menzil sunar. Orta sınıf jetler 8 ila 12 yolcuyla 5.000 kilometreye yaklaşır. Bu aralık, Türkiye'den Avrupa'nın ve Orta Doğu'nun tamamını kapsar.
Özel uçak kiralama talebinin büyük kısmı bu iki sınıfta karşılanır. Kabin yüksekliği çoğu hafif jette ayakta durmaya izin vermez. Orta sınıfta kabin yükselir ve bagaj hacmi büyür. Beş saatlik uçuşta bu fark yorgunluk olarak geri döner.
Geniş Gövdeli Uçaklar Ne Zaman Gerekir?
Geniş gövdeli uçaklar, 12 yolcunun üzerindeki gruplar ve kıtalararası mesafe için gerekir. Menzilleri 10.000 kilometreye ulaşabilir ve yakıt ikmali için inmezler. Kabin içinde ayrı toplantı bölümü, dinlenme alanı ve yatak düzeni kurulabilir.
Bu uçakların üç kısıtı vardır:
- Her havalimanına inemezler, çünkü pist uzunluğu ve taşıma kapasitesi şart koşar
- Konma ve park ücretleri küçük uçaklara göre yüksektir
- Kalkış öncesi hazırlık süresi daha uzundur
Sekiz kişilik bir ekip için geniş gövdeli uçak kiralamak mantıklı değildir. Boş koltuk, ödenen saatlik ücretin karşılığını vermez.
Menzil Ve Yolcu Sayısı Uçak Seçimini Nasıl Belirler?
Uçak seçimi, menzil ile yolcu sayısının kesiştiği noktada yapılır. İki sayıdan biri sınırı zorluyorsa bir üst sınıfa geçilir. Menzil ilan edilen rakamdan daha kısadır, çünkü rüzgâr ve yedek yakıt payı hesaba girer.
Basit bir kural işe yarar:
- Yolcu sayısı 9'un altında ve mesafe 1.500 kilometrenin altındaysa turboprop yeterlidir
- Yolcu sayısı 8'in altında ve mesafe 2.500 kilometreye kadarsa hafif jet uygundur
- Yolcu sayısı 12'ye kadar ve mesafe 5.000 kilometreye kadarsa orta sınıf jet seçilir
- Yolcu sayısı 12'yi aşıyor veya mesafe okyanus geçiyorsa geniş gövdeli uçak gerekir
- Bagaj hacmi büyükse bir üst sınıfa çıkılır, çünkü koltuk sayısı yetse de kargo bölümü yetmez
Kabin Yüksekliği, Bagaj Hacmi Ve Konfor Farkları
Kabin ölçüleri, uçuş süresi uzadıkça yolcu sayısından daha belirleyici hale gelir. Hafif jetlerde kabin yüksekliği çoğunlukla 150 santimetre dolayındadır. Orta sınıfta bu rakam 175 santimetreye çıkar. Geniş gövdeli uçakta yolcu rahatça ayağa kalkar.
Bagaj bölümü de sınıfa göre değişir. Kayak, golf çantası veya sergi malzemesi taşıyacaksanız hacmi önceden bildirin. Kabine sığmayan yük, uçak değişikliği anlamına gelir. Bu değişiklik kalkıştan bir gün önce yapılırsa maliyeti artırır.
Grup Ve Ekip Transferlerinde Uçak Seçimi
Grup transferlerinde uçak seçimi, koltuk sayısından çok program yoğunluğuna bağlıdır. Aynı gün üç şehre uğrayacak bir ekip, hızlı iniş kalkış yapabilen orta sınıf jetten yararlanır. Tek şehre giden 20 kişilik bir heyet için geniş gövdeli uçak daha uygundur.
Etkinlik ve fuar uçuşlarında yük hacmi ayrı hesaplanır. Stant malzemesi ve numune kutuları bagaj sınırını hızla doldurur. Uçak tipini ve koltuk düzenini Mek Jet gibi ruhsatlı işletmelerin filo listesinden önceden teyit edebilirsiniz.
Uçak Tipi Maliyeti Hangi Yönlerden Etkiler
Uçak tipi, saatlik ücretin yanı sıra üç kalemi daha değiştirir. Birincisi yakıt tüketimidir ve pervaneli uçakta en düşüktür. İkincisi havalimanı ücretleridir, çünkü konma bedeli uçağın ağırlığına göre hesaplanır. Üçüncüsü ekip sayısıdır, geniş gövdeli uçakta kabin ekibi büyür.
Uzun uçuşta hızlı uçak toplam maliyeti düşürebilir. Saatlik ücreti yüksek olan jet, uçuşu iki saat kısaltırsa fatura küçülür. Kısa uçuşta ise tersi geçerlidir. Bu yüzden karşılaştırma saatlik ücret üzerinden değil, toplam uçuş üzerinden yapılır.
Turboprop, İş Jeti Ve Geniş Gövdeli Uçak Karşılaştırması
Üç uçak tipi arasındaki fark hız değil, uygunluk alanıdır. Aşağıdaki tablo üç grubu aynı ölçütlerle karşılaştırır.
Ölçüt | Turboprop | İş jeti | Geniş gövdeli uçak |
Yolcu sayısı | Genellikle 6-9 | Genellikle 6-12 | 12 ve üzeri |
Yaklaşık menzil | 1.500 kilometre | 2.500-5.000 kilometre | 10.000 kilometreye kadar |
Pist ihtiyacı | Kısa | Orta | Uzun |
Kabinde ayakta durma | Sınırlı | Orta sınıfta mümkün | Rahat |
Yakıt tüketimi | Düşük | Orta | Yüksek |
Uygun kullanım | Bölgesel kısa uçuş | Kıtasal iş seyahati | Kalabalık grup ve okyanus aşırı |
Filoda üç tipin birlikte bulunması seçimi kolaylaştırır. Mek Jet gibi iş jetinden geniş gövdeli uçağa uzanan filolarda uçak, yolcu sayısına ve menzile göre atanır.
Uçak kiralamada doğru seçim, iki sayının kesişiminde yapılır ve konfor bu kesişimin sonucudur. Beş nokta öne çıkar:
- Yolcu sayısı ve mesafe uçak tipini belirler, tercih ikinci sırada gelir
- Turboprop kısa mesafede ve küçük havalimanlarında en verimli seçenektir
- İş jetleri iki ile beş saatlik uçuşların standart aracıdır
- Geniş gövdeli uçak 12 yolcunun üzerinde ve okyanus aşırı uçuşta gerekir
- Bagaj hacmi koltuk sayısı kadar belirleyicidir ve bir üst sınıfa çıkarabilir
Talep açarken yolcu sayısını, rotayı ve bagaj hacmini birlikte bildirin. Üç bilginin eksik biri, yanlış uçak tipi demektir.
Sıkça Sorulan Sorular
Uçak Kiralamada Uçak Tipini Kim Seçer?
Uçak tipini işletme önerir, kararı yolcu verir. Öneri; yolcu sayısı, rota mesafesi, pist uzunluğu ve bagaj hacmi üzerinden kurulur. Talebiniz varsa belirtebilirsiniz, ancak menzil yetmiyorsa işletme uygun tipi şart koşar. Yakıt ikmali için inmek uçuşu bir saatten fazla uzatabilir. Bu yüzden menzil hesabı tercihin önüne geçer.
Özel Uçak Kiralama İle Uçak Kiralama Arasında Fark Var Mıdır?
Aradaki fark uçakta değil, kullanımda ve ölçektedir.Özel uçak kiralama genellikle küçük gruplarla iş jeti uçuşlarını anlatır. Uçak kiralama daha geniş bir başlıktır ve pervaneli uçaktan geniş gövdeli uçağa kadar tüm tipleri kapsar. Ruhsat ve sigorta yükümlülükleri her iki durumda da aynı mevzuata bağlıdır.
Kiralanan Uçak Her Havalimanına İnebilir Mi?
Hayır. İniş izni pist uzunluğuna, taşıma kapasitesine ve havalimanının açık saatlerine bağlıdır. Turboprop uçaklar kısa pistleri kullanabildiği için en geniş erişime sahiptir. Geniş gövdeli uçaklar yalnızca büyük meydanlara iner. Rotayı planlarken varış noktasına en yakın uygun havalimanı belirlenir. Gece iniş izni ayrıca kontrol edilir.
Uçak Tipleri Ve Kapasitelerini Nereden Görebilirim?
Filo bilgisi işletmenin kendi sayfasında yayımlanır ve uçağın kuyruk numarasıyla tescil kaydından doğrulanabilir. Koltuk düzeni aynı modelde bile değişebilir, bu yüzden konfigürasyonu sorun. Uçak tipleri ve kapasiteleri için Mek Jet uçak kiralama sayfası referans kaynak olarak incelenebilir. Kuyruk numarasını sözleşmeden önce isteyin.
Uçak Kiralayan İşletmeler Hangi Ruhsatla Çalışır?
Ücret karşılığı tarifesiz yolcu taşıyan işletmeler SHY-6A kapsamında ruhsatlandırılır. Bu ruhsat, uçağın ticari uçuş yapmasına izin verir. Ruhsat numarası ve uçağın tescil kaydı sözleşmeden önce istenebilir. Zorunlu mali mesuliyet sigortası poliçesi de aynı aşamada kontrol edilir. Aracı firmayla çalışıyorsanız uçağı hangi işletmenin uçuracağını sorun.
