Konya'da Mevlana Kalkınma Ajansı (MEVKA) tarafından 135 milyon TL bütçe ile ilan edilen '2026 Yılı Tohumculuk Sektörü Ar-Ge ve İnovasyon Altyapısını Güçlendirme Faizsiz Kredi Desteği programı'nın tanıtımı yapıldı.
'Tohumun Geleceği: TR52 Bölgesi Teknoloji ve İnovasyon Buluşması' etkinliği Konya Ticaret Borsasında geçekleştirildi. Toplantıda konuşan MEVKA Genel Sekreteri Dr. İhsan Bostancı, sertifikalı tohum üretiminin son 20 yılda yaklaşık 9 kat arttığına dikkat çekti. Bostancı, 'Ajansımız tarafından yürütülecek yeni bir mali destek programı olan ve 135 milyon lira bütçe ile ilan edilen '2026 Yılı Tohumculuk Sektörü Ar-Ge ve İnovasyon Altyapısını Güçlendirme Faizsiz Kredi Desteği Programı'nın tanıtımını gerçekleştiriceğiz. Hızla artan dünya nüfusu karşısında gıda güvenliğinin sağlanması her geçen gün daha kritik hale gelmektedir. Bu çerçevede tohumculuk sektörü, tarımsal üretimin sürdürülebilirliği açısından vazgeçilmez ve stratejik öneme sahip temel sektörlerden biri olarak öne çıkmaktadır. Küresel tohum pazarı verilerine baktığımızda 2025 yılı sonunda pazarın yaklaşık 75 milyar dolar bandında bir büyüklüğe ulaştığını, 2030'lu yılların başında ise pazarın yaklaşık 1,5-2 katı büyüklüğü ulaşarak 130-150 milyar dolarlık bir hacme ulaşacağı öngörülmektedir. Türkiye'de ise Tarım ve Orman Bakanlığı ile Türkiye Tohumcular Birliği (TÜRKTOB) verilerine göre sertifikalı tohum üretimi son 20 yılda yaklaşık 9 kat artarak 2025 yılında 1,36 milyon tona ulaşmıştır. Bu üretimin illere göre dağılımı incelendiğinde ise sertifikalı tohumluk üretimin de ilk sıranın yaklaşık 370 bin ton ve yüzde 27.5'luk pay ile Konya'ya ait olduğu, ajansımızın sorumluluk alanında yer alan diğer ilimiz olan Karaman'ın ise yıllara göre değişmekle birlikte genelde sıralamada ilk 10 il içerisinde yer aldığı gözlemlenmektedir. Global ölçekte yaklaşık iki katına çıkması beklenen bir pazar hacmi, ulusal güvenlik açısından önemi ve bölgemizin bu konudaki stratejik avantajları, tohumculuğu ajansımızın da öncelikli alanları arasına girmesine neden olmuştur' dedi.
135 milyon liralık destekte iki öncelik yer alıyor
Genel Sekreter Bostancı şöyle devam etti: 'Bölge olarak üretimde lider olduğumuz bir sektörde Ar-Ge tarafındaki durumumuza baktığımızda ise, maalesef üretimdeki rakamsal liderliğimizi Ar-Ge belgesine sahip firma sayısına aynı ölçüde yansıtamadığımızı görüyoruz. Ülkemizde Ar-Ge belgesine sahip tohum firmalarının toplam tohumculuk firmalarına oranı yaklaşık yüzde 33 seviyesindedir. Antalya ve İzmir gibi illerde bu oran yüzde 68 düzeyine kadar çıkarken, Konya'da yaklaşık yüzde 26 seviyesinde kalmakta; yani ilimiz Ar-Ge konusunda oransal olarak Türkiye ortalamasının altında bulunmaktadır. Gerek bu rakamlar gerekse de ajansımız tarafından hazırlanan 2024-2026 TR52 bölge planımızda yer alan 'işletmelerde verimlilik ve katma değer artışı sağlayacak Ar-Ge ve inovasyon faaliyetlerinin desteklenmesine' yönelik tedbirler doğrultusunda bugün tanıtımını yapacağımız '2026 Yılı Tohumculuk Sektörü Ar-Ge ve İnovasyon Altyapısını Güçlendirme Faizsiz Kredi Desteği Programı' geliştirilmiştir. Mart ayı içerisinde 135 milyon lira bütçe ile ilan ettiğimiz bu destek programı kapsamında; halihazırda Ar-Ge yapmayan firmalara yönelik olarak 'ıslah alanında Ar-Ge yapmaya yetkin tohumculuk firmalarının artırılması' ile mevcutta Ar-Ge yapan ancak yetkinliklerini artırmak isteyen firmalara yönelik 'tohumculuk sektöründe Ar-Ge ve inovasyon altyapısının geliştirilmesi' olmak üzere 2 öncelik yer almaktadır. Program kapsamında birinci öncelik için 15 milyon lira bütçe ayrılmış olup, proje başı azami 1 milyon lira destek sağlanacaktır. İkinci öncelik için ise 120 milyon lira bütçe ayrılmış olup, proje başı sağlanacak destek asgari 7 milyon lira azami 50 milyon liradır. Proje kapsamında destek almaya hak kazanacak başvuru sahipleri 8 aylık geri ödemesiz dönem içerisinde ajans tarafından sağlanacak finansman ile projelerini hayata geçirecekler ve bu finansmanı geri ödemesiz dönemin sona ermesini müteakiben taksitler halinde ve faizsiz olarak 18 ay içerisinde yani toplamda 26 ay içerisinde geri ödeyeceklerdir' şeklinde konuştu.
Konya Ticaret Borsası Başkanı Hüseyin Çevik de tohumun; toprağın hafızası, üretimin başlangıcı, bereketin anahtarı, aynı zamanda stratejik bir güç olduğunu belirterek, 'Konya, Türkiye'nin tarımsal üretiminde tartışmasız bir merkez, sertifikalı tohum üretiminde de ülkemizin lokomotifidir'dedi.
Türkiye Tohum Sanayicileri ve Üreticileri Alt Birliği (TSÜAB) Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Yekta Tezel de, 'Güçlü bir tohumculuk sektörü olmadan sürdürülebilir bir tarımsal üretiminden bahsedilmesi mümkün değildir. Bugün dünyada gelişmiş ülkelere baktığımızda tamamının güçlü bir tohumculuk altyapısının bulunduğunu görüyoruz. Çünkü tohum sadece ürün değil, aynı zamanda bilgi, teknoloji ve ARGE'nin somut bir çıktısıdır' ifadelerini kullandı.
Tarım ve Orman Bakanlığı Bitkisel Üretim Genel Müdür Yardımcısı İhsan Emiralioğlu da, 'Bizim için tohumculuk tarımın en stratejik, en önemli noktalarından bir tanesi. Tohumculuğa önem, değer veriyoruz. Yerli ve milli tohumculuğa, yerel firmalarımıza önem veriyoruz. Firmalarınızın ulusal ve uluslararası rekabetçiliğine önem veriyoruz. Bu noktada yapılacak her türlü programa, her türlü çalışmaya önemli destek olarak hem maddi hem de yanlarında olarak, birlik olarak destek verdiğimizi belirtmek isterim' ifadelerini kullandı.
'Tohumculuk sektöründe faaliyet gösteren firmalarımızı cazibe merkezi haline getirmeyi hedefliyoruz'
Kalkınma Ajansları Genel Müdür Yardımcısı Mustafa Caner Meydan ise, 'Tarım artık sadece üretim değil, teknoloji, Ar-Ge ve inovasyonla şekillenen stratejik bir güç alanıdır. Bu dönüşümün merkezinde ise hiç şüphesiz tohum yer almaktadır. Tohum; sadece bir üretim girdisi değil, aynı zamanda verimliliğin, sürdürülebilirliğin ve gıda güvenliğinin temelidir. Dolayısıyla tohumculuk sektöründe atılacak her adım, doğrudan ülkemizin kalkınma hedeflerine hizmet etmektedir. Bugün lansmanını gerçekleştirdiğimiz 'Tohumculuk Sektörü Ar-Ge ve İnovasyon Altyapısının Güçlendirilmesi Faizsiz Kredi Desteği Programı' tam da bu stratejik bakış açısının bir ürünüdür. Bu program ile tohumculuk sektöründe faaliyet gösteren firmalarımızın Ar-Ge altyapılarını güçlendirmeyi, yeni çeşit geliştirme kapasitesini artırmayı, üniversite-sanayi-kamu iş birliklerini derinleştirmeyi ve bölgemizi tohum teknolojilerinde bir cazibe merkezi haline getirmeyi hedefliyoruz. Konya ve Karaman illerimiz, Türkiye'nin tarımsal üretiminde lokomotif bir konumdadır. Bu güçlü üretim altyapısının; kamu kurumlarımızın bilgi birikimiyle, üniversitelerimizin bilimsel katkılarıyla ve sektörümüzün dinamizmiyle birleşmesi; bölgemizi küresel ölçekte rekabetçi hale getirecektir' diye konuştu.
Konuşmaların ardından 'Tohum Teknolojilerinde Dönüşüm ve Küresel Rekabet' konulu panelde projenin detayları katılımcılara anlatıldı.
