Maltepe'nin binlerce yıllık hafızası literatüre kazandırıldı: 'İstanbul'un Katmanları' kitabı tanıtıldı

Maltepe Belediyesi tarafından, 2025'in Eylül ayında gerçekleştirilen 'İstanbul'un Katmanları: Kent Arkeolojisi ve Maltepe Sempozyumu'nda sunulan bildirileri içeren 126 sayfalık kitabın lansmanı yapıldı. Prof. Dr. Türkan Saylan Kültür Merkezi'nde, Maltepe Belediye Başkanı Mimar Esin Köymen'in ev sahipliğinde gerçekleştirilen tanıtım töreni, İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı öğrencilerinin konseriyle başladı. Lansman törenine Küçükyalı Arkeopark proje yürütücüsü Esra Ekşi Balcı ve yine aynı alanda çalışma yürüten ekipler adına mimar Arzu Özsavaşçı, Düzce Üniversitesi, Su Altı Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü ve Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ahmet Bilir, İstanbul Arkeoloji Müzeleri adına Mine Kiraz Vancı ve Ozan Eser Vancı, Europa Nostra Türkiye Yönetim Kurulu Başkanı Yiğit Özar, Maltepe Belediyesi başkan yardımcıları, birim müdürleri, meclis üyeleri, muhtarlar, sivil toplum kuruluşları ve vatandaşlar katıldı.

'Maltepe geçmişi, bugünü ve geleceği birlikte taşıyan bir kenttir'
Sempozyum kitabının lansmanında konuşan Maltepe Belediye Başkanı Mimar Esin Köymen, 'Bugün burada, yalnızca bir kitap tanıtımı için değil; önemli bir bilimsel buluşmanın kalıcı bir ürünü olan çalışmayı, ortak hafızamıza kazınan bir eseri birlikte karşılamak için bir aradayız. Maltepe'nin tarihi katmanlarını, binlerce yıllık kültürel birikimini ve bu toprakların belleğini ele alan bildiriler; artık bir kitap bütünlüğünde, geleceğe bırakılan güçlü bir kaynak haline gelmiştir. Bu eser, kent arkeolojisinin yalnızca geçmişi anlamaya değil, geleceği kurmaya da ışık tuttuğunu bir kez daha ortaya koymaktadır. Maltepe; geçmişi, bugünü ve geleceği birlikte taşıyan bir kenttir. Küçükyalı Arkeopark'tan Vordonisi Adası'na, Fındıkbayır'daki Bizans kalıntılarından Ceneviz Kalesi'ne uzanan bu zengin miras; bilimsel birikimle kalıcı hale gelen bu kitapta yaşamaya devam edecektir' dedi.

'Bu kitap Maltepe'nin geçmişini anlamak isteyenler için başvuru kaynağı'
Sempozyuma ve kitaba katkı sunan herkese teşekkür eden Başkan Esin Köymen, 'Bu çalışma, kentimizin kültürel varlıklarını bilimsel, kamusal ve toplumsal fayda ekseninde ele alan yaklaşımımızın somut bir sonucudur. Tarihi ve kentsel miras yalnızca korunarak değil, üretilerek, paylaşarak ve çoğaltılarak yaşatılır. Bugün tanıtımını gerçekleştirdiğimiz bu kitap; Maltepe'nin ve İstanbul'un geçmişini anlamak isteyenler için önemli bir başvuru kaynağı olacak, aynı zamanda kent politikaları oluşturulurken de tarihi, kentsel ve kültürel miras açısından yön veren bir kitap olma niteliği taşıyacaktır. Kentler yalnızca fiziksel mekânlar değil; aynı zamanda birikmiş hafızalardır. Bizim sorumluluğumuz, bu hafızayı korumak, güçlendirmek ve gelecek kuşaklara aktarmaktır. Bu tanıtımın; yeni çalışmaların, yeni iş birliklerinin ve Maltepe'nin kültürel mirasını daha da görünür kılacak projelerin başlangıcı olmasını diliyorum' ifadelerini kullandı.

Dijital miras platformu oluşturulacak
Sempozyumun kapanış konuşmasında söz alan ve İBB Miras iş birliğiyle Maltepe Mezarlığı ve Süreyyapaşa Türbesi'nde restorasyon çalışmaları yaptıklarını belirten Maltepe Belediye Başkan Yardımcısı Cevahir Efe Akçelik, 'Küçükyalı Arkeopark'ı, kent yaşamının aktif bir parçası haline getirilmesi gereken önemli bir miras alanı olarak ele alıyor, bu doğrultuda düzenli bakım çalışmalarına katkı sunuyoruz. Aynı zamanda 'İstanbul'un Katmanları: Kent Arkeolojisi ve Maltepe' başlıklı bir sempozyumu alanda gerçekleştirerek kamuoyunun gündeminde canlı tutmayı amaçlıyoruz' diye konuştu.

'Kültürel mirası yalnızca kayıt altına alan değil; aynı zamanda görünür kılan bir yaklaşımı hayata geçireceğiz'
İlçede yürütülen kültürel mirasla ilgili çalışmalara da sözlerinde yer veren Akçelik, bu alanda yapacakları çalışmalarından bahsederek şunları söyledi:
'Maltepe Tren İstasyonu ile dört adet lojmanın; kültür merkezi, sergi ve atölye alanı olarak değerlendirilmesi amacıyla T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'na ikinci resmi başvurumuzu yaptık. Vordonisi Adası ve Bostancıbaşı Köprüsü'ne ilişkin bir takım çalışmalarımız sürüyor. Başkanımızın özel çabasıyla Süreyyapaşa Köşkü'nün restorasyonuna yönelik önemli adımlar atılıyor; bu yapıyı yeniden kent yaşamına kazandırmayı hedefliyoruz. Maltepe'ye ilişkin tez, kitap ve akademik çalışmaları bir araya getirerek kapsamlı bir envanter ve kamusal bir kitaplık oluşturmayı hedefliyoruz. Bununla birlikte; Süreyya Plajı, Bakireler Anıtı, Süreyya İlmen ve Türkan Tangör üzerine yürüteceğimiz sözlü tarih çalışmalarıyla kentin yaşayan hafızasını kayıt altına almayı amaçlıyoruz. Öte yandan, ilçemizde bulunan 97 adet tescilli yapının fotoğraflama çalışmasını tamamladık. Ayrıca tescilli yapılar, sit alanları, sözlü tarih kayıtları ve görsel arşivleri bir araya getirerek kapsamlı bir dijital miras platformu oluşturmayı hedefliyoruz. Bu platformla, kültürel mirası yalnızca kayıt altına alan değil; aynı zamanda görünür kılan, paylaşan ve kamusallaştıran bir yaklaşımı hayata geçireceğiz. Ayrıca, 'İstanbul'un Katmanları: Kent Arkeolojisi ve Maltepe Sempozyumu'nun ikincisini, daha geniş bir programla Haziran ayında yeniden Küçükyalı Arkeopark'ında gerçekleştirmeyi planlıyoruz.'

Sempozyuma katılan ve kitapta çalışmaları bulunan akademisyen ve araştırmacılar, Başkan Köymen'e teşekkürlerini dile getirdi.